«Μα η Λευκάδα δεν έχει αρχή, μήτε τέλος…» Θεωρούμενο ως το πρώτο δημιουργικό ντοκιμαντέρ της ελληνικής κινηματογραφικής ιστορίας, το μικρού μήκους homage που γύρισε ο Ροβήρος Μανθούλης ως πρώτη του ταινία το 1958 στη Λευκάδα, για λογαριασμό του Γενικού Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, δεν είναι παρά ένα ταξίδι σε έναν τόπο με οδηγό την ποίηση της καθημερινότητας, καθώς κάθε μικρή ή μεγάλη εικόνα ενός πανέμορφου νησιού «μεταφράζεται» μέσα από την αφήγηση σε μια ιστορία γραμμένη από χρόνια μύθων και παράδοσης. Ιμπρεσιονιστικό στη ματιά του, λυρικό στον λόγο του, ποιητικό στις αναφορές του στους εξέχοντες ντόπιους Αριστοτέλη Βαλαωρίτη και Άγγελο Σικελιανό, με εμφανή τη φιλοδοξία του Μανθούλη να αποτυπωθούν οι αισθήσεις του νησιού, το Λευκάδα: Το νησί των ποιητών φέρει κάτι από την αθωότητα και την αίγλη μιας εποχής που δεν υπάρχει πια. Την ίδια στιγμή, παραμένει ένα ντοκουμέντο ανά τις δεκαετίες, πολύτιμο και σαν ιστορική αναφορά για την απαρχή μιας τεκμηρίωσης που ξεφεύγει από την άμεση πληροφορία και αποπειράται να αγγίξει κάτι από την ενδοχώρα τόπων και ανθρώπων, αλλά και για την σπάνια κινηματογραφική ανάμνηση ενός ελληνικού καλοκαιριού χωρίς τουρίστες.
Ροβήρος Μανθούλης
Ο Ροβήρος Μανθούλης (1929-2022), ενεργός ως έφηβος στην αντι-ναζιστική αντίσταση, σπούδασε πολιτικές επιστήμες στην Αθήνα και στη συνέχεια κινηματογράφο στη Νέα Υόρκη. Σκηνοθέτησε ταινίες μυθοπλασίας -ενδεικτικά, Ψηλά τα χέρια Χίτλερ (1963) και Πρόσωπο με πρόσωπο (1966)- η εμμονή του όμως ήταν το ντοκιμαντέρ. Εξόριστος στο Παρίσι την περίοδο της δικτατορίας, εργάστηκε στη γαλλική τηλεόραση. Το 1975 ανέλαβε για ένα χρόνο την καλλιτεχνική διεύθυνση της ΕΡΤ. Αργότερα ταξίδεψε, φτιάχνοντας ντοκιμαντέρ για τη γαλλική τηλεόραση. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, κλήθηκε εκ νέου να συμβάλει στη βελτίωση της ελληνικής τηλεόρασης, αλλά τελικά αφιερώθηκε στη δημιουργία της τηλεοπτικής σειράς Ακυβέρνητες πολιτείες (1983-1986) και στο ντοκιμαντέρ Ελληνικός Εμφύλιος πόλεμος (1997) και στην εξάωρη τηλεοπτική εκδοχή του. Τη δεκαετία του 1990 επιτέλεσε σημαντικό έργο ως διαμεσολαβητής των πολιτισμικών σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας, ενώ επίσης εργάστηκε για την ανάδειξη του εκπαιδευτικού ρόλου της τηλεόρασης.