Ταινίες

Μετά από έξι πετυχημένες διοργανώσεις και τα αντίστοιχα βήματα μπροστά που αυτές έφεραν για το Φεστιβάλ, το 2016 επεφύλασσε το μεγαλύτερο βήμα όλων. Χάρη στην ευγενική υποστήριξη των χορηγών μας, το μεγαλύτερό μας όνειρο έγινε επιτέλους πραγματικότητα: για πρώτη φορά το Ethnofest μετακόμισε σε κινηματογράφο, εξασφαλίζοντας έτσι άριστες συνθήκες προβολής και τον ιδανικό χώρο φιλοξενίας των συναντήσεων που δίνουν στο Φεστιβάλ την ταυτότητά του. Ταυτόχρονα, ήταν και η πρώτη χρονιά που οι ταινίες είχαν ελληνικούς υποτίτλους, κάτι που διεύρυνε ακόμη περισσότερο το κοινό μας και το ηλικιακό φάσμα των θεατών, ενώ είχαμε τη χαρά να υποδεχθούμε στην Αθήνα αρκετούς από τους δημιουργούς των ταινιών, οι οποίοι συζήτησαν τις δουλειές τους με τους θεατές.

Από τις 23 ως τις 27 Νοεμβρίου, ο κινηματογράφος Άστορ φιλοξένησε τις περισσότερες από 50 ταινίες του προγράμματος, προσφέροντας μια πανοραμική εικόνα της πρόσφατης παγκόσμιας παραγωγής στον χώρο
του εθνογραφικού κινηματογράφου και ανοίγοντας παράθυρα με εξαιρετικά ενδιαφέρουσα θέα στον κόσμο. Ταινίες από την Αμερική, τη Ρωσία, τη Βραζιλία αλλά και από τη Γαλλία, το Τατζικιστάν, την Κύπρο, την Τουρκία
και φυσικά την Ελλάδα, κατέγραψαν και ανέλυσαν θέματα που αφορούν την βιωμένη πραγματικότητα ανθρώπων και ομάδων από ολόκληρο τον πλανήτη. Όλες αυτές και πολλές περισσότερες ιστορίες ενός κόσμου
που αλλάζει ξεδιπλώθηκαν στο πανί με τον μοναδικό τρόπο που μόνο η οπτική ανθρωπολογία μπορεί να διηγηθεί.
Στο διευρυμένο πλαίσιο των εκπαιδευτικών του δράσεων και της σταθερής συνεργασίας του με τη Διεύθυνση Νεώτερου Πολιτιστικού Αποθέματος και Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού, το Ethnofest φιλοξένησε επίσης για πρώτη φορά πρωινές προβολές για σχολικές ομάδες μαθητών δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου. Κύριος στόχος της δράσης των δύο φορέων ήταν η εξοικείωση των μαθητών τόσο με το εθνογραφικό ντοκιμαντέρ ως νέο πεδίο προσέγγισης της γνώσης, όσο και με τα άυλα πολιτιστικά αγαθά που αποτελούν μαρτυρίες του παραδοσιακού, λαϊκού και λόγιου πολιτισμού.
Στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ εντάχθηκαν επίσης δυο εξαιρετικά ενδιαφέροντα masterclasses, της διάσημης ανθρωπολόγου και κινηματογραφίστριας Anna Grimshaw, συγγραφέα μεταξύ άλλων των «The Ethnographer’s Eye» και «Ο Κινηματογράφος της Παρατήρησης» και της σκηνοθέτιδος και ακαδημαϊκού Alexandra Tilman, καλεσμένης του Γαλλικού Ινστιτούτου της Ελλάδας.
Περίοπτη θέση στο φετινό πρόγραμμα είχε και η επετειακή προβολή της ταινίας του Robert Gardner “Forest of Bliss”, 30 χρόνια μετά την δημιουργία της, ενώ στο πλαίσιο της ειδικής θεματικής ενότητας ο ανθρωπολόγος Παυσανίας Καραθανάσης και η μουσειολόγος – παιδαγωγός Δέσπω Πασιά επιμελήθηκαν μια σειρά προβολών και εκδηλώσεων υπό τον γενικό τίτλο «Στην Κύπρο με την κινηματογραφική κάμερα» και με την υποστήριξη του Μορφωτικού Γραφείου της Κυπριακής Πρεσβείας – Σπίτι της Κύπρου.
Το δεύτερο αφιέρωμα με τίτλο «Εθνογραφικές προσεγγίσεις των κοινωνικών ρόλων του φύλου» πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με φοιτητές του Εργαστηρίου Σπουδών Φύλου του Παντείου Πανεπιστημίου και εξέτασε θεματικές όπως η έμφυλη κοινωνικοποίηση, ο αγώνας για ίσα δικαιώματα και η ανατροπή των στερεοτύπων σε διάφορες όψεις της κοινωνικής ζωής και διαφορετικές χώρες του κόσμου.
Οι γεμάτες αίθουσες, οι ζωηρές συζητήσεις, η συνάντηση με θαμώνες του Φεστιβάλ αλλά και νέους φίλους, η διεύρυνση της ομάδας και η αποδοχή του Φεστιβάλ από τον ανθρωπολογικό, και όχι μόνο, κόσμο μάς δίνουν την δύναμη να συνεχίσουμε τα σχέδιά μας για ένα Φεστιβάλ που θα μείνει ένα σημαντικό σημείο στον πολιτιστικό χάρτη της Αθήνας και της Ελλάδας. Ραντεβού του χρόνου!

H Διεύθυνση Νεώτερου Πολιτιστικού Αποθέματος και Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, με ιδιαίτερη χαρά συνεργάζεται για δεύτερη χρονιά με το Ethnofest, έναν αναγνωρισμένο πλέον ετήσιο θεσμό που δίνει τη δυνατότητα προβολής της εγχώριας αλλά και της διεθνούς παραγωγής εθνογραφικών ντοκιμαντέρ.

Η Υπηρεσία μας, που είναι αρμόδια για την εφαρμογή της Σύμβασης για την Προστασία της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO (2003), επιδιώκει την ανάληψη πρωτοβουλιών και την υλοποίηση δράσεων με σκοπό την ευαισθητοποίηση των πολιτών και πρωτίστως των νέων όσον αφορά την άυλη πολιτιστική κληρονομιά ως συστατικό στοιχείο της πολιτισμικής ταυτότητας και της συλλογικής αυτογνωσίας της ελληνικής κοινωνίας. Γι’ αυτόν τον λόγο, όχι μόνο καλωσορίζουμε αλλά και ενθαρρύνουμε ενεργά τον δημοκρατικό και ισότιμο διάλογο με τις ίδιες τις κοινότητες φορέων της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το εθνογραφικό ντοκιμαντέρ, ως μέσο διατύπωσης του ανθρωπολογικού λόγου που αξιοποιεί τη δύναμη της κινούμενης εικόνας, μπορεί να αποτελέσει την κατάλληλη αφορμή όχι μόνο για να έρθουμε σε επαφή με τη διαφορετική πολιτισμική εμπειρία, αλλά και για να δούμε στον καθρέφτη ‒ή καλύτερα στην οθόνη!‒ τον ίδιο μας τον εαυτό.

Παράλληλα, επιδιώκουμε να διευρύνουμε τον επιστημονικό διάλογο σχετικά με τη διαχείριση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία από όλες τις απόψεις. Στο πλαίσιο αυτό, το φετινό αφιέρωμα του Ethnofest στην άυλη πολιτιστική κληρονομιά έχει επιμεληθεί η κοινωνική ανθρωπολόγος Αθηνά Πεγκλίδου, η οποία με προθυμία αποδέχτηκε την πρόσκληση που της απευθύναμε. Την ευχαριστούμε πολύ.

Φέτος για πρώτη φορά η συνεργασία μας με το Ethnofest περιλαμβάνει και μια πιλοτική εκπαιδευτική δράση, τις προβολές επιλεγμένων εθνογραφικών ντοκιμαντέρ σε μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (24 και 25 Νοεμβρίου 2016). Η υλοποίηση της ιδέας αποτελεί για όλους εμάς που εργαζόμαστε στη Διεύθυνση Νεότερου Πολιτιστικού Αποθέματος και Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού μια ενδιαφέρουσα πρόκληση, καθώς θεωρούμε ότι η διασύνδεση του εθνογραφικού ντοκιμαντέρ με την εκπαίδευση έχει ιδιαίτερη αξία και πολλαπλασιαστικά οφέλη. Φιλοδοξία μας είναι να αξιοποιηθεί το εθνογραφικό ντοκιμαντέρ στην εκπαιδευτική πράξη ως εργαλείο γνωριμίας και εξοικείωσης των μαθητών με την άυλη πολιτιστική κληρονομιά, διεύρυνσης της αισθητικής τους παιδείας και όξυνσης της συνείδησής τους ως ενεργών πολιτών. Η κινούμενη εικόνα, με την οποία είναι τόσο πολύ εξοικειωμένα τα παιδιά μας, μπορεί επίσης να συμβάλει καθοριστικά στη γνωριμία τους με διαφορετικές πολιτισμικές εμπειρίες, να τους αποκαλύψει έναν νέο τρόπο προσέγγισης της γνώσης και ερμηνείας του κόσμου. Γι’ αυτόν τον λόγο στηρίζουμε και προωθούμε δράσεις και συνεργασίες που κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, επιδιώκουμε τον γόνιμο διάλογο με την εκπαιδευτική κοινότητα και ελπίζουμε στην ενίσχυση ανάλογων εγχειρημάτων στο μέλλον. Ευχόμαστε στο Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου της Αθήνας – Ethnofest καλή επιτυχία!

Βίλη Φωτοπούλου
Διευθύντρια Νεώτερου Πολιτιστικού Αποθέματος και Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού


Η σχέση μεταξύ υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και εθνογραφικού φιλμ λειτούργησε μέσα από ένα εξαιρετικό quid pro quo, μια αμοιβαία ανταπόδοση. Οι μελετητές της (ιστορικοί, ανθρωπολόγοι, λαογράφοι, μουσειολόγοι) ζητούσαν από τους ειδικούς της εικόνας τη διαπίστευση μιας ορατής απόδειξης που θα μπορούσε να δώσει στο λόγο τους πραγματική υπόσταση. ενώ οι κινηματογραφιστές μέσω της ενασχόλησης τους με την πολιτισμική κληρονομιά αποκόμιζαν την εγκυρότητα μιας εθνικής ή παγκόσμιας αποστολής αλλά και έναν ιδιότοπο, μια καταστατική θέση και τα αντικείμενα της όρασης. Η συμπαιγνία αυτή πάνω στη σχέση ορατού και πραγματικού όρισε κι άλλες σχέσεις αποθέματος και αρχειοθέτησης, διαφύλαξης και μουσειοποίησης, αυθεντικότητας, μίμησης και απομίμησης και πολλαπλασίασε τις πρακτικές εν-τυπώσεων της πολιτισμικής πραγματικότητας και διαχείρισης της. Οι ταινίες που θα βρίσκονται στο επίκεντρο της Ενότητας «Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά» του Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου της Αθήνας, «Unity Through Culture» (C.Suhr, T.Otto, 59min, 2011) και «Α Celebration of Origins» (E. Douglas Lewis, T. Asch, P. Asch, 45 min, 1992) ελπίζω να αποτελέσουν βάση συζήτησης και σκέψης για την πίστη στην αυτονομία των τελετουργικών πρακτικών και να δημιουργήσουν μια «δυσπιστία» ως προς τις συνθήκες παραγωγής και αναπαραγωγής τους.

Αθηνά Πεγκλίδου

Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα

Η Κύπρος αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση γεωγραφικού, πολιτισμικού, πολιτικού και συν-κινησιακού χώρου. Ενός χώρου που συχνά τοποθετείται στα όρια της ‘Ανατολής’ και της ‘Δύσης’, της Μεσογείου και, σήμερα, της Ευρώπης, στον οποίο λόγω του μικρού του μεγέθους τα κοινωνικά δρώμενα αποκτούν πολλές φορές ιδιαίτερες εκφάνσεις και δυναμικές. Έχοντας αναπτύξει μια ιδιόμορφη σχέση με την Κύπρο, κυρίως μέσα από μια έντονη επαφή με την Ελληνοκυπριακή κοινότητα και μέσα από το Κυπριακό Πρόβλημα, η σύγχρονη Ελλάδα πολλές φορές αγνοεί τις πολυπλοκότητες της ιστορίας της Κύπρου και τις πολλαπλότητες της σύγχρονης πραγματικότητας των κατοίκων της. Έτσι, ένας από τους στόχους της Θεματικής Ενότητας ήταν, από την αρχή, η προβολή ταινιών για την Κύπρο, μέσω των οποίων θα ανοιχτούν συζητήσεις πάνω σε κάποιες από τις, συχνά άγνωστες στο κοινό της Ελλάδας, πλευρές της κοντινής και συνάμα μακρινής Κύπρου.

Παρακολουθώντας αυτή τη σχέση μέσα από μια ανθρωπολογική οπτική θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Κύπρος αποτελεί για την Ελλάδα έναν κοντινό Άλλο. Η έννοια του κοντινού Άλλου, που θα λέγαμε πως εκφράζει τις σημερινές κοινωνικές, πολιτισμικές, ή ακόμα, και πολιτικές σχέσεις μεταξύ Κύπρου και Ελλάδας, γίνεται ιδιαίτερα εμφανής στην περίπτωση της γλώσσας. Καθώς είναι μόνο επιφανειακά γνωστή στην Ελλάδα, η Κυπριακή γλωσσική ποικιλία αποδεικνύεται ικανή να σημειώσει με μεγάλη σαφήνεια κάποια από τα όρια της οικειότητας και της ετερότητας ανάμεσα στους δύο πολιτισμικούς χώρους, σε βαθμό που πολλές φορές γίνεται στοιχείο που αναδεικνύει την εθνογραφική διάσταση των ταινιών της Ενότητας.

Η οπτική απόδοση της Κύπρου, τόσο στο φωτογραφικό, όσο και στο κινηματογραφικό φιλμ, ξεκίνησε μεν με την αποτύπωση του αποικιοκρατικού φαντασιακού γύρω από το χώρο και τους κατοίκους του, αλλά συνεχίστηκε διαγράφοντας ποικίλες τροχιές, όχι πάντα ανάλογες των ιστορικών αλλαγών: για παράδειγμα μέχρι την προηγούμενη δεκαετία οι εμπειρίες της κυπριακής νεωτερικότητας και μετανεωτερικότητας ήταν σχεδόν αποκλεισμένες από τις οπτικές αναπαραστάσεις της Κύπρου. Το αφιέρωμα οικειοποιείται και ‘νοθεύει’ τον τίτλο της πρώτης εκτεταμένης φωτογραφικής απόδοσης της Κύπρου, που έγινε από τον John Thompson και εκδόθηκε με τον τίτλο Διαμέσου της Κύπρου με την Κάμερα το Φθινόπωρο του 18781, στοχεύοντας στην ανάδειξη του καθοριστικού ρόλου που είχε το αποικιοκρατικό βλέμμα στη διαδικασία της δημιουργίας της κυρίαρχης κινηματογραφικής κατασκευής της Κύπρου. Ωστόσο, επιχειρούμε τη διερεύνηση ποικίλων κινηματογραφικών αφηγημάτων που συγκροτήθηκαν και αρθρώθηκαν από το τέλος της αποικιοκρατίας, το 1960, μέχρι και σήμερα, και έτσι η ενότητα δεν περιλαμβάνει μόνο εθνογραφικές ταινίες, αλλά και ντοκιμαντέρ, ταινίες μυθοπλασίας και video art.

Κατά τις τελευταίες πέντε σχεδόν δεκαετίες, κεντρική θέση σε αυτά τα κινηματογραφικά αφηγήματα καταλαμβάνει, βεβαίως, το Κυπριακό Πρόβλημα. Ωστόσο, όπως θα καταλάβει το κοινό της Θεματικής Ενότητας, επιλέγουμε να μη συμπεριλάβουμε ταινίες που έχουν ως κυρίαρχο ή αποκλειστικό θέμα τους το Πρόβλημα, καθώς τέτοιες ταινίες χαρακτηρίζονται από αυτό που οι Κωνσταντινίδης και Παπαδάκης αποκαλούν ‘υπερβολή του πολιτικού’2: μια υπερβολή που συχνά κυριαρχεί στις προσεγγίσεις της Κύπρου, και που περισσότερο περιορίζει παρά υποβοηθά την κατανόηση της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας. Παρά το γεγονός ότι οι ταινίες αυτές αποτελούν ίσως το μεγαλύτερο κομμάτι της κινηματογραφικής παραγωγής για την Κύπρο, συνειδητά επιχειρούμε να αναδείξουμε τις ταινίες εκείνες που είτε προσεγγίζουν το Πρόβλημα από διαφορετικές αφετηρίες, κοιτάζοντάς το ‘λοξά’, είτε το περιλαμβάνουν με ‘ανορθόδοξους’ τρόπους, κινούμενες θεματολογικά σε άλλες κατευθύνσεις. Με τον τρόπο αυτό πιστεύουμε πως ανταποκρινόμαστε σε μια τάση που εκδηλώνεται ολοένα και εντονότερα στην κοινωνία της Κύπρου. Πρόκειται για μια τάση η οποία καταγράφεται όχι μόνο στον κινηματογράφο και στη φωτογραφία που αφορούν την Κύπρο, αλλά και στις εικαστικές τέχνες, στο θεατρικό κείμενο, στη λογοτεχνία και στη μουσική, μια τάση που ξεκάθαρα κινείται πέρα από το Κυπριακό.

Ένα συναφές ζήτημα, που μας απασχόλησε ιδιαίτερα στη διαδικασία συγκρότησης αυτής της Θεματικής, είναι η παρουσία της Τουρκοκυπριακής κοινότητας τόσο πίσω, όσο και μπροστά από την κινηματογραφική κάμερα. Αν και το συγκεκριμένο ζήτημα τα τελευταία χρόνια αναδεικνύεται όλο και περισσότερο στο εσωτερικό της χώρας, οι κυρίαρχες αφηγήσεις για την Κύπρο, και ιδιαίτερα αυτές που φτάνουν στην Ελλάδα, εξακολουθούν να παρουσιάζουν κυρίως τις προσλήψεις των Ελληνοκυπρίων για την κοινωνία βόρεια της διαχωριστικής γραμμής. Παρ΄ όλο που επιθυμία και προσπάθειά μας ήταν να περιληφθούν περισσότερες ταινίες από και για το βόρειο τμήμα της χώρας, ο σχετικά περιορισμένος όγκος κινηματογραφικής παραγωγής, καθώς και τεχνικές δυσκολίες, περιόρισαν την επιλογή μας. Θα θέλαμε, ωστόσο, να σημειώσουμε ότι διαφαίνεται ήδη ένα νέο ρεύμα κινηματογραφικής παραγωγής που αφορά την Τουρκοκυπριακή κοινότητα και το βόρειο τμήμα της Κύπρου, το οποίο αναμένουμε ότι θα καλύψει ένα μεγάλο κενό. Δείγματα αυτού του ρεύματος περιλαμβάνονται ήδη στην παρούσα Θεματική Ενότητα.

Παράλληλα, αντίστοιχα σημαντικό ζήτημα αποτελεί και η πολιτισμική πολλαπλότητα της Κύπρου, που είναι ένα ιστορικό χαρακτηριστικό του νησιού, αλλά και η σύνδεση αυτής της πολλαπλότητας με το θέμα των σημερινών μεταναστευτικών κοινοτήτων από ευρωπαϊκές ή άλλες χώρες. Η αυξανόμενη ενασχόληση με τις μεταναστευτικές κοινότητες της Κύπρου αποτυπώνεται καθαρά σε διάφορες ταινίες, ιδιαίτερα από τη νότια πλευρά της χώρας, αποτελώντας μια ακόμα τάση της κινηματογραφικής παραγωγής που περιλαμβάνεται στη Θεματική Ενότητα.

Τέλος, λαμβάνοντας υπ’ όψιν το γεγονός ότι επιμελούμαστε την ειδική θεματική ενότητα του φεστιβάλ εθνογραφικού κινηματογράφου της Αθήνας, στην επιλογή των ταινιών δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στις ταινίες εκείνες που προσεγγίζουν τα παραπάνω ζητήματα μέσα από όψεις της καθημερινότητας των κατοίκων της Κύπρου, μέσα δηλαδή από μια εθνογραφική ματιά, ακόμα και αν αυτές δεν είναι φτιαγμένες από ανθρωπολόγους.

Παυσανίας Καραθανάσης, Κοινωνικός Ανθρωπολόγος
Δέσπω Πασιά, Μουσειολόγος – Μουσειοπαιδαγωγός

 

John Thompson 1985 [1879]. Through Cyprus with the Camera in the Autumn of 1878. (Λονδίνο: Trigraph)
Kώστας Κωνσταντινίδης & Γιάννης Παπαδάκης (επιμ.) 2014. Cypriot Cinemas: Memory, Conflict and Identity in the Margins of Europe. Νέα Υόρκη & Λονδίνο: Bloomsbury.

Από τους καταναγκαστικούς γάμους στην Αίγυπτο της Μουσουλμανικής Αδελφότητας («Η Αρραβωνιαστικιά του Νείλου») στον αγώνα της πρώτης υποψήφιας δημάρχου μιας μικρής γηγενούς κοινότητας στο Μεξικό («Η Επανάσταση της Ευφροσίνα») κι από εκεί στην ιστορία μιας 85χρονης στρατευμένης φεμινίστριας («Επαναστάτης Εμμηνόπαυση»), οι ταινίες του προγράμματος «Εθνογραφικές προσεγγίσεις των κοινωνικών ρόλων του φύλου» δίνουν τον λόγο στις γυναίκες και τον αγώνα τους για αυτοπροσδιορισμό της έμφυλης ταυτότητάς τους. Όλες οι προβολές του αφιερώματος είναι δωρεάν.

To θεματικό αφιέρωμα «Εθνογραφικές Προσεγγίσεις των Κοινωνικών Ρόλων του Φύλου» υλοποιείται μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Μεταρρύθμιση Δημοσίου Τομέα» και συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο) και από εθνικούς πόρους.

%ce%b5%cf%83%cf%80%ce%b1

Για το αφιέρωμα προσκαλέσαμε επίσης να συμμετέχει το Εργαστήριο Σπουδών Φύλου (Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής, Παντειο Πανεπιστήμιο). Οι φοιτήτριες του τμήματος Αλίκη Θεοδωσίου, Μελίνα Κλαφαντή, Χριστίνα Μαργιώτη και Αθηνά Παπαναγιώτου επιμελήθηκαν τα κείμενα, τις παρουσιάσεις και την ευρύτερη πλαισίωση της θεματικής ενότητας με συντονίστρια την Carolin Philipp.

panteion

Τι είναι εκείνο που εγκαλεί όλες αυτές τις διαφορετικές εθνογραφικές ιστορίες σε μια κοινή κινηματογραφική θεματική; Μια θεματική φύλου υποδεικνύει τουλάχιστον μια κοινή αφετηρία ή καλύτερα ένα σημείο συνάντησης των ιστοριών. Ωστόσο, το σημείο αυτό δεν είναι καθόλου ομιλητικό, σαφές και διάφανο ως προς τις ποιότητες του. Για κάποιες θα συνιστούσε μια γυναικεία ταυτότητα, η οποία συγκροτεί και πλαισιώνει τη γυναικεία εμπειρία, είναι σε θέση να εκφράσει κοινωνικές, πολιτικές και χειραφετητικές αιχμές. Την ίδια στιγμή και στην ίδια κίνηση εξομαλύνει τις ιδιαιτερότητες της εμπειρίας και κατασκευάζει εγγύτητες και συγγένειες, παραβλέποντας τη διαφορά. Δεν είμαστε ίδιες και δεν χωράμε στην ίδια γυναικεία θετικότητα θα πουν άλλες. Η εμπειρία μας διαφέρει σημαντικά• μας επιστρέφει αυτή η διαφορά σε μια συνάντηση στη βάση του βιολογικού μας φύλου;

Η κινηματογραφική γραφή και το φιλμικό βλέμμα εμπλέκονται στον προβληματισμό. Τι σημαίνει γυναικείες ιστορίες να διαδέχονται η μία την άλλη στην αφήγηση; Ποια είναι τα ποιοτικά χαρακτηριστικά αυτής της σκυτάλης που αλλάζει χέρια στο πλαίσιο του ίδιου φιλμικού κειμένου ή της ειδικής θεματικής ενός εθνογραφικού φεστιβάλ;

Υπάρχει ένα συγκεκριμένο κινηματογραφικό βλέμμα το οποίο επιτρέπει σε αυτές τις ιστορίες να συνυπάρχουν και ποια είναι η σχέση αυτού του βλέμματος με το έμφυλο ζήτημα; Είναι το γυναικείο ένα ενιαίο κινηματογραφικό και εθνογραφικό έδαφος, επί του οποίου μπορεί να αιτιολογηθεί η οργάνωση μίας συνεκτικής θεματικής ενότητας;

Είναι οι διαφορές μεταξύ γυναικών έμφυλες διαφορές, που προκύπτουν από διασταυρώσεις φυλής, τάξης, σωματικής αρτιμέλειας, εθνότητας, σεξουαλικότητας, αλλά και από τις σχέσεις εξουσίας μεταξύ γυναικών, σε σημείο που να μιλάμε για εκδοχές του γυναικείου που συνθέτουν κι αυτές το φάσμα του φύλου, πέρα από το δίπολο άντρας/γυναίκα;

Η Hélène Cixous, Γαλλό-Αλγερινή φεμινίστρια φιλόσοφος, υποστηρίζει πως το γυναικείο δεν μπορεί να οριστεί, πράγμα που δε σημαίνει πως δεν υπάρχει. Μπορεί άραγε ένα επισφαλές σημαίνον να αποτελέσει αφετηρία, κοινό σημείο; Από πού το γυναικείο λέει τις ιστορίες του; Από τη γλώσσα ή από το σώμα;

Ιστορίες που χάρη στην κινηματογραφική κάμερα και την/τον ανθρωπολόγο κινηματογραφιστή ταξιδεύουν, από μακρινές ηπείρους, στον κινηματογράφο Άστορ της Αθήνας, προ(σ)καλούν τους θεατές να δουν μία στιγμή από μία γυναικεία ζωή μακρινή, αλλά ποτέ ριζικά διαφορετική.

Χρειάζεται οι ταινίες να αξιώνουν αντικειμενικότητα μέσω της διαγραφής του βλέμματος, της απάρνησης της διαμεσολάβησης; Γίνεται μία ταινία φεμινιστική να οργανώνεται από τoΒλέμμα του Θεού, που ισχυρίζεται ότι απλώς καταγράφει μία ιστορία που κατασκευάζει;

Οργανώνοντας μία σειρά ταινιών γύρω από τη θεματική του φύλου, φέρνουμε στο βλέμμα την κοινή έμφυλη διάσταση αυτών των ταινιών – ιστορίες για καταπιέσεις που είναι έμφυλες, για αγώνες που είναι γυναικείοι, έρχονται μαζί, όχι για να απαλείψουν όλες τις άλλες διαστάσεις που τις συνθέτουν, αλλά να δημιουργήσουν ένα συνδετικό νήμα.

Αποδομώντας το “κόλπο του Θεού”, βλέποντας, κινηματογραφώντας, η/ο εμπλεκόμενος/η στην ανθρωπολογική κινηματογραφική διαδικασία διεκδικεί τη δυνατότητα “να συνδεθεί με κάποιον/α άλλο/η, χωρίς να ισχυρίζεται ότι είναι ο/η άλλη/ος”. Διαρκής μας απόπειρα, να δημιουργήσουμε “δίκτυα συνδέσεων, που στην πολιτική ονομάζονται αλληλεγγύη και στην επιστημολογία κοινές συζητήσεις”.

Μέσα από τη σύνθεση αυτών των ιστοριών για, από και με γυναίκες, επιχειρείται, στις λίγες μέρες που βρίσκονται μαζί μέσα στοEthnofest και τον κινηματογράφο του Άστορ, ένα πρόσκαιρο αρχείο, περιγράφεται ένας φευγαλέος τόπος πολιτικής ενσυναίσθησης.

Αλίκη Θεοδωσίου, Μελίνα Κλαφαντή, Χριστίνα Μαργιώτη και Αθηνά Παπαναγιώτου

Πρόγραμμα

23/11Τετάρτη
20:00
Φοιτητικές Ταινίες
Σκηνοθεσία: Anne-Katrine Hansen, Janna Kyllästinen. 13' (Η.Π.Α.)

Το «Division Avenue» είναι ένα μικρού μήκους ντοκιμαντέρ για ένα από τα πιο εξέχοντα αλλά και παραμελημένα σημεία της Νέας Υόρκης, τον αυτοκινητόδρομο Brooklyn-Queens. Βασισμένη πάνω στην επιτόπια έρευνα στην γειτονιά Los Sures του Williamsburg, η ταινία μιλά για το ζήτημα του αστικού σχεδιασμού και τον ιστορικό αντίκτυπο της κατασκευής του αυτοκινητόδρομου στη γειτονιά. Εξετάζει επίσης την αρχιτεκτονική και τη δομή του αυτοκινητόδρομου μέσω ποιητικών εικόνων και πειραματικών ambient ηχογραφήσεων, που παρουσιάζουν την μόνιμη παρουσία του αυτοκινητόδρομου. Με μια ποικιλία προσωπικών και μη εικόνων του δρόμου και των ανθρώπων γύρω του -ενίοτε στοιχειωτική και παραισθησιογόνα, υπνωτική και ονειρική- καλεί το κοινό να συναντήσει το αστικό τοπίο με έναν μοναδικό και ιδιαίτερο τρόπο.

Φοιτητικές Ταινίες
Σκηνοθεσία: Jessica Bollag. 49’ (Ελβετία)

Η πολιτεία της Iowa είναι η μεγαλύτερη παραγωγός σόγιας και καλαμποκιού στις Η.Π.Α. Στην πόλη του Eldon της Iowa, δύο πολυεθνικές εταιρείες είναι οι πιο σημαντικοί εργοδότες, κυρίως όσον αφορά δουλειές χαμηλού εισοδήματος. Στην πόλη δεν υπάρχουν σχεδόν καθόλου δημόσιες υπηρεσίες και μεγάλες αποστάσεις χωρίζουν τα σπίτια. Πέντε νέοι άνθρωποι μιλούν για την καθημερινή ζωή τους στην αγροτική αυτή περιοχή, όπου η ανεργία είναι ο μεγαλύτερος εχθρός πέρα από τα αρνητικά στερεότυπα: χωριάτες, αγροίκοι, άξεστοι. Γιατί μένουν παρά τις μηδαμινές επαγγελματικές ευκαιρίες; Πώς αντιμετωπίζουν τα αρνητικά στερεότυπα; Γιατί είναι η ελευθερία πιο σημαντική από μια καριέρα; Ένα ανθρωπολογικό ντοκιμαντέρ για ξεκλείδωτες πόρτες, την διασκέδαση και τις συγκρούσεις σε γεωγραφική απομόνωση.

24/11Πέμπτη
16:30
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Marios Piperides. 14' (Cyprus)

Κύπρος, 2014. Ο Γιάννης απελπισμένα προσπαθεί να βρει έναν τρόπο να αλλάξει την μονότονη ζωή του και να γλιτώσει από την ανιαρή δουλειά γραφείου. Ονειρεύεται να ξεκινήσει την δική του δουλειά. Όταν εμφανίζεται επιτέλους η ευκαιρία, αντιμετωπίζει ένα δίλημμα…

16:30
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Orestis Lambrou. 8' (Cyprus)

Μια ματιά στην πόλη μέσα από τα μάτια ενός από τους περιπλανώμενούς της. Η καθημερινή ρουτίνα του Κόκου δίνει δομή στην ταινία, η οποία με τη σειρά της προσφέρει σε εμάς, τους παρατηρητές, μία μοναδική ματιά και στον κόσμο του Κόκου και στην ίδια την πόλη της Λευκωσίας. Ακολουθούμε αυτόν τον νομά της πόλης μέσα από τη Λευκωσία, παρατηρώντας την σχέση του με την πόλη. Δέκα χρόνια μετά τα γυρίσματά της, η ταινία έχει έναν δευτερεύοντα ρόλο: αυτόν της καταγραφής των δρόμων και των κτιρίων της Λευκωσίας, κτιρίων που δεν υπάρχουν πια, από το γενικό νοσοκομείο της Λευκωσίας, μέχρι ολόκληρους δρόμους που πλέον έχουν κατεδαφιστεί.

16:30
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Φάνος Κυριάκου. 11' (Cyprus)

Οι Πουρέκκες τζαι ο Δράκος: Ένα έθιμο, τρεις αδερφές και ένας δράκος.

16:30
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Σωτήρης Χρίστου. 8' (Cyprus)

Δύο άνδρες μαλώνουν για μια θέση στάθμευσης. Μετά από μια σειρά αντιπαραθέσεων, οι δύο γείτονες διακόπτονται από μεγαλύτερες δυνάμεις.

16:30
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Yiannis Zouris. 20' (Cyprus)

Ένας νεαρός Κύπριος με το όνομα Πόλυς πηγαινοέρχεται σε ένα χωριό για να τελειώσει το χτίσιμο μιας μικρής κατασκευής στην πίσω αυλή ενός μικρού σπιτιού. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του, ο Πόλυς θα σχετιστεί με τον ιδιοκτήτη, τον κύριο Ανδρέα, με αναπάντεχους τρόπους. Χάρη σε μια σειρά γεγονότων, ο Πόλυς μαθαίνει νέα πράγματα και αντιλήψεις που τελικά θα τον βοηθήσουν να καταλάβει και να διεκδικήσει τις ίδιες τις συνθήκες της ύπαρξής του. Όπως και η ίδια η ταινία, ο Πόλυς κινείται σε μια ισορροπία ανάμεσα στην πραγματικότητα και την μυθοπλασία, ανάμεσα στην αλληγορία και την κυριολεξία. Το Κοτέτσι, πέρα από την ταυτότητά του ως μια καταγραφή των σύγχρονων χρονικών και χωρικών πραγματικοτήτων της Κύπρου, είναι και μια ιδιοσυγκρασιακή προσπάθεια προσέγγισης της ιστορικής πορείας του νησιού.

17:45
Εθνογραφικές Προσεγγίσεις των Κοινωνικών Ρόλων του Φύλου
Σκηνοθεσία: Tanja Wol Sorensen. 27 λεπτά (Ηνωμένο Βασίλειο)

Υπάρχουν περισσότεροι από 500.000 οικιακοί/ες βοηθοί στην Ισπανία σήμερα. Η μεγάλη πλειοψηφία είναι μετανάστριες από χώρες της Λατινικής Αμερικής. Μέσα από ιστορίες τριών γυναικών από τη Λατινική Αμερική που ζουν στη Βαρκελώνη, σχηματίζουμε μια εικόνα της πραγματικότητας τού να είσαι μετανάστρια και οικιακή βοηθός στη σημερινή Ισπανία. Μέσα από τα λόγια τους, μαθαίνουμε τα κίνητρα πίσω από την απόφασή τους να διασχίσουν τον ωκεανό για να ζήσουν στην Καταλονία και γιατί επιλέγουν να συνεχίσουν να ζουν έξω από την πατρίδα τους. Παρά τις διακρίσεις και την κακομεταχείριση που βιώνουν, αυτές οι γυναίκες προσπαθούν ενεργά να βελτιώσουν τα δικαιώματα και τις συνθήκες για τις ίδιες αλλά και τους γύρω τους.

17:45
Εθνογραφικές Προσεγγίσεις των Κοινωνικών Ρόλων του Φύλου
Σκηνοθεσία: Κατερίνα Ζούλα. 30' (Η.Π.Α.)

Με φόντο ένα τοπίο που συνήθως βλέπουμε σε φυλλάδιο διακοπών, το «Κάτω από την Παλίρροια» μας μεταφέρει στις πλούσιες ζωές αληθινών ανθρώπων στην εξωτική χώρα της Ζανζιβάρης. Κεντρικό στις ιστορίες τους είναι ένα φυτό που συνήθως παραβλέπουμε… τα φύκια. Η Wanu, μία δυναμική γυναίκα σε ένα παραλιακό χωριό της Ζανζιβάρης, ο Δρ. Flower, ένας αξιόλογος ντόπιος υδροβιολόγος και η Klaartje, μία Ολλανδή επιχειρηματίας – όλοι τους συνδέονται με αυτό το πολύτιμο «χορταράκι» και η πραγματικότητά τους γεμίζει με περισσότερες συγκρούσεις απ’ ό, τι μπορεί κανείς να φανταστεί. Η ταινία πάει κάτω από την επιφάνεια αυτού του τροπικού παράδεισου, για να μας φέρει σε επαφή με μια ιστορία που έχει να κάνει με την γυναικεία χειραφέτηση, τη καινοτομία και τα φύκια.

19:00
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Orhan Eskiköy. 75’ (Τουρκία)

Ο 63χρονος Arif Salih Kırdağ είναι εθνικιστής πολιτικός. Ο βασικός τους στόχος είναι να διατηρήσει την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου, που εγκαθιδρύθηκε με την υποστήριξη της Τουρκίας. Υπέβαλε υποψηφιότητα για δήμαρχος, αντιπρόεδρος και πρόεδρος 12 φορές και ποτέ δεν κατάφερε να εκλεγεί. Πιστεύει ακράδαντα ότι θα πετύχει την 13η φορά που θα καταθέσει υποψηφιότητα για Πρόεδρος. Βασίζει την πεποίθηση αυτή στο μεγάλο ενδιαφέρον για την εκστρατεία του στο Facebook και το Twitter. Χιλιάδες άτομα βλέπουν τα βίντεο της προεκλογικής εκστρατείας του που ανεβάζει στο Ίντερνετ, και είναι σίγουρος ότι οι νέοι ιδιαίτερα θα τον υποστηρίξουν, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι αυτό το ενδιαφέρον είναι στην πραγματικότητα χλευασμός. Το όνειρό του είναι να γίνει ένας πολιτικός σαν τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αφού τον εντυπωσιάζει η δύναμή του.

20:45
Πανόραμα
Σκηνοθεσία: Κωνσταντίνα Μπούσμπουρα, Julia Martinez Heimann. 76' (Αργεντινή)

Στο Μπουένος Άιρες, μια ομάδα αναγνωρισμένων χορευτών δημιουργούν την πρώτη Σύγχρονη Εθνική Ομάδα Χορού υπό την συλλογική ηγεσία τους. Αυτή είναι η ιστορία τεσσάρων ταλαντούχων χορευτών -του Ερνέστο, της Μπετίνα, της Βικτόρια και του Πάμπλο- κατά τη διάρκεια έξι χρόνων του ταξιδιού τους. Μιλούν για τα όνειρά τους και τις αντιθέσεις τους ως χορευτές, ως άτομα και ως μέλη της Ομάδας που βασίζεται σε συλλογική λήψη αποφάσεων. Ακολουθούμε τις ζωές τους, παρακολουθούμε τις πρόβες και παραστάσεις τους στο εμβληματικό κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης, καθώς και την πρεμιέρα τους και τα παρασκήνια στο ιστορικό Εθνικό Θέατρο του Θερβάντες. Παρακολουθούμε την εκπλήρωση του μεγαλύτερου ονείρου ολόκληρης της χορευτικής κοινότητας: την δημόσια απαίτηση για έναν Εθνικό Χορευτικό Νόμο.

22:30
Πανόραμα
Σκηνοθεσία: Matteo Saltalippi, Greca Campus. 43' (Ιταλία)

To “Biographies of Struggle” είναι ένα ντοκιμαντέρ που αναλύει την μακροβιότερη απεργία εργατών χαλυβουργίας στην Ιταλία από την τελευταία εργατική αναταραχή της δεκαετίας του ’80. Το εργοστάσιο Terni ThyssenKrupp υπό την απειλή απόλυσης 550 ατόμων και μερικής παύσης είναι το πλαίσιο στο οποίο 11 συμμετέχοντες εκφράζουν τις διιστάμενες σκέψεις και απόψεις για την συνεχιζόμενη 7μηνη διαφωνία και 45ήμερη απεργία. Αντλώντας από τις βιογραφίες και τις εργασιακές τους εμπειρίες, οι πρωταγωνιστές απεικονίζουν ένα κατακερματισμένο πορτρέτο μιας από τις παλαιότερες ιταλικές εργατικές κοινότητες, ενώ ταυτόχρονα υπερασπίζονται την τοπική εργατική δύναμη από την λογική καπιταλιστικού κέρδους από την πολυεθνική. Η ταινία συνδυάζει το υλικό των συμμετεχόντων και τις παρατηρήσεις του ανθρωπολόγου για να δημιουργήσει μια οπτική αναπαράσταση της κοινότητας των εργατών, των ιεροτελεστιών τους και των «περασμάτων» κατά τη διάρκεια της εξελισσόμενης διαμάχης που στοχεύει στο να υπερασπιστεί τις δουλειές τους, ενώ ταυτόχρονα αμφισβητεί την ιστορία τους και τις κατασκευασμένες τους ταυτότητες.

22:30
Πανόραμα
Σκηνοθεσία: Martin Gruber. 44' (Γερμανία)

Το «Gbaya – Κυνηγώντας το Μέλι» απεικονίζει τις διάφορες δραστηριότητες που σχετίζονται με την παραδοσιακή μελισσοκομία και την αναζήτηση άγριων μελισσών για το μέλι τους, όπως αυτές εφαρμόζονται στους Gbaya στην περιοχή Ngaoundere του κεντρικού Καμερούν. Η ταινία αρχικά δείχνει την φοβερά εκλεπτυσμένη κατασκευή μίας παραδοσιακής κυψέλης από τον μελισσοκόμο, ο οποίος έπειτα δείχνει τον τρόπο με τον οποίο συλλέγει το μέλι από μια τέτοια κυψέλη στη σαβάνα. Ο ίδιος μελισσοκόμος στη συνέχεια δείχνει τον τρόπο με τον οποίο «κυνηγά» το άγριο μέλι.

25/11Παρασκευή
17:15
Εθνογραφικές Προσεγγίσεις των Κοινωνικών Ρόλων του Φύλου
Σκηνοθεσία: Elise Laker. 20 λεπτά (Ηνωμένο Βασίλειο, Τατζικιστάν)

Με πολλές οικογένειες στο Τατζικιστάν να στρέφονται στην μετανάστευση ως απάντηση στις οικονομικές τους δυσκολίες, το «Πίσω από το Τιμόνι» είναι μια έρευνα στις προκλήσεις που αυτό το φαινόμενο μπορεί να παρουσιάσει για αυτούς που μένουν πίσω. Εξερευνά την ηθική και συναισθηματική ταραχή της Νιγκόρα, μίας Ουζμπέκ γυναίκας της οποίας η παραδοσιακή ζωή ως νοικοκυράς ανατρέπεται όταν ο μετανάστης σύζυγός της δεν στέλνει πίσω αρκετά χρήματα και μαθαίνει ότι εκείνος διατηρεί εξωσυζυγική σχέση. Μη μπορώντας πια να βασιστεί στον άντρα της, η Νιγκόρα αψηφά τα κυρίαρχα στερεότυπα για τα φύλα και ξεκινά δουλειά, στην επιδιόρθωση ελαστικών αυτοκινήτων.

17:15
Εθνογραφικές Προσεγγίσεις των Κοινωνικών Ρόλων του Φύλου
Σκηνοθεσία: Edouard Mills-Affif. 63' (Γαλλία)

Μια τραγωδία ξετυλίγεται σε ένα χωριό στο Δέλτα του Νείλου. Η Χέμπα αγαπάει τον Αχμέντ, με τον οποίο είναι αρραβωνιασμένη τρία χρόνια. Αλλά μια μέρα βρίσκεται ξαφνικά λογοδοσμένη σε έναν ξένο. Ο θείος της, που ζει στη Γαλλία, επιστρέφει και προσπαθεί να παρέμβει, πέφτοντας με βίαιο τρόπο πάνω σε έναν τοίχο παράδοσης, οικογενειακής φιλοδοξίας, άκαμπτων κοινωνικών συμβάσεων και μιας ευρύτερης αύρας παραίτησης. Γυρισμένο το 2013, όταν η Μουσουλμανική Αδελφότητα κυριαρχούσε στην Αίγυπτο, η «Αρραβωνιαστικιά του Νείλου» είναι μια ευθεία και δύσκολη κατάβαση σε μια προσωπική τραγωδία, που βιώνουν τόσες πολλές γυναίκες σήμερα, και στην βαθιά σύγχυση μιας Αιγύπτου σε κρίση.

19:00
Εθνογραφικές Προσεγγίσεις των Κοινωνικών Ρόλων του Φύλου
Σκηνοθεσία: Adele Tulli. 25 λεπτά (Ηνωμένο Βασίλειο)

«Η εμμηνόπαυση είναι η στιγμή που ξεκινά η ζωή μιας γυναίκας!». Η 85χρονη Τερέζ Κλερκ είναι μία στρατευμένη φεμινίστρια, της οποίας το πάθος για την πολιτική και τα δικαιώματα των γυναικών έχει οδηγήσει τη ζωή της. Η Baba Yaga House, ένα πρωτοποριακό πρότζεκτ συστέγασης για γυναίκες άνω των 65 ετών, είναι ένα από τα πολλά της σχέδια για την χειραφέτηση των γυναικών. Το «Επαναστάτης Εμμηνόπαυση» είναι το προσωπικό πορτρέτο μιας εξαιρετικής γυναίκας και των εμπνευσμένων ιδεών της για την διαδικασία της γήρανσης ως μία ‘περίοδο πλήρους ελευθερίας’, παρουσιάζοντας έναν χαρακτήρα που αντιστέκεται και ανατρέπει τις κοινές υποθέσεις, ενώ διεκδικεί την δημιουργικότητά της και τη λαχτάρα της για ζωή. Έτσι, εξερευνά ζητήματα σεξουαλικότητας, πολιτικής συμμετοχής, στέγασης και οικονομικής ανεξαρτησίας στις ζωές των μεγαλύτερων γυναικών, καθώς και τη σχέση τους με το σώμα τους που ωριμάζει σε μια κοινωνία εμμονική με τα νεανικά παρουσιαστικά.

19:00
Εθνογραφικές Προσεγγίσεις των Κοινωνικών Ρόλων του Φύλου
Σκηνοθεσία: Azra Rashid. 54' (Καναδάς)

Μια ματιά στη γενοκτονία, την επιβίωση, και την σωματική και πολιτιστική συνέχεια μέσα από τα μάτια τριών γυναικών που έχουν βιώσει τρεις διαφορετικές γενοκτονίες του 20ου αιώνα. Γυρισμένο στον Καναδά, την Πολωνία, το Μπαγκλαντές και τη Ρουάντα, το «Η Ιστορία μιας Γυναίκας» έχει ως πρωταγωνίστριες τρεις δυνατές γυναίκες που συνδέονται με το νήμα της επιβίωσης. Κάθε μία έχει συναίσθηση της ιστορίας των άλλων δύο και έτσι είναι ακόμη πιο αποφασισμένες να συνεχίσουν το απαραίτητο καθήκον τους. Βάζοντας τις γυναίκες στο κέντρο της αφήγησης και προσπερνώντας τη θυματοποίησή τους, η ταινία υπογραμμίζει την αντοχή και επιβίωσή τους.

20:45
Πανόραμα
Σκηνοθεσία: Anna Grimshaw. 63' (Η.Π.Α.)

Κάθε μέρα στην άμπωτη, κουβαλώντας τα απλούστερα εργαλεία, σκαφτιάδες κατά μήκος των παραθαλάσσιων περιοχών της αμερικανικής πολιτείας Maine ξεκινούν να σκάβουν για μύδια στις τεράστιες, λασπώδεις πεδιάδες που εκτείνονται μακριά μέσα στον όρμο. Είναι δύσκολη και κοπιαστική δουλειά. Όμως, υπάρχει μια ασυνήθιστη ομορφιά στην άμπωτη και την πλημμυρίδα της θάλασσας, τις αλλαγές του φωτός και του ανέμου, την δεξιότητα και τον ρυθμό του σκαψίματος, και τους ήχους και την υφή της βαθιάς, παχύρρευστης λάσπης. Το «Στην Άμπωτη» συλλαμβάνει τον αισθητήριο πλούτο και την ποιητική φύση της αναζήτησης μυδιών.

22:00
Φοιτητικές Ταινίες
Σκηνοθεσία: Qihui Wu. 18' (Η.Π.Α.)

Αντιμετωπίζοντας τον ρατσισμό και τις προσπάθειες αφανισμού της ιστορίας της, η αφρικανική διασπορά έχει αναπτύξει μια πληθώρα τακτικών για να αμβλύνει τις καταπιεστικές ιδεολογικές συνθήκες, όπως το να υποστηρίζει την αυτάρκεια και την περηφάνια για τη φυλή τους. Ανάμεσα σε αυτούς, η εκκλησία των Εβραίων Ισραηλιτών αναγνωρίζει στην αφρικανική διασπορά τους απευθείας απογόνους των αρχαίων Ισραηλιτών, καθώς πιστεύουν ότι η υποδούλωση των αρχαίων Ισραηλιτών στην Αίγυπτο προφητεύει το εμπόριο σκλάβων στον Ατλαντικό. Μέσα από τις καθημερινές δραστηριότητες του ποιμνίου μιας εκκλησίας Εβραίων Ισραηλιτών, το Ισραήλ του Θεού, στο νότιο Σικάγο, η ταινία «Εκλεκτοί» παρουσιάζει μια εύστοχη και υπόγεια μεσολάβηση στις σχέσεις ανάμεσα στην ιστορία, την μνήμη και την ταυτότητα.

22:00
Φοιτητικές Ταινίες
Σκηνοθεσία: Fernando González Mitjáns. 40' (Ηνωμένο Βασίλειο, Βραζιλία, Κολομβία)

Πριν οι καθηγητές και οι φοιτητές φτάσουν για τα πρωινά μαθήματα, αυτοί είναι οι άνθρωποι που τελειώνουν την δουλειά. Δραπετεύοντας από την κοινωνική και πολιτική αστάθεια των πατρίδων τους, πολλοί Λατινοαμερικανοί έρχονται στο Λονδίνο γυρεύοντας δουλειά και ένα ασφαλές περιβάλλον για να μεγαλώσουν και να μορφώσουν τα παιδιά τους. Αντίθετα, αντιμετωπίζουν διακρίσεις, εργασιακή εκμετάλλευση και κοινωνική ανυπαρξία. Μετά από περισσότερα από οκτώ χρόνια εκστρατείας, οι μετανάστες καθαριστές που εργάζονται στη Σχολή Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, συνεχίζουν να απαιτούν να προσληφθούν κανονικά. Το «Καθαριστές» καταγράφει την ιστορία της δικής τους εκστρατείας, όπως και άλλων εκστρατειών – από την νίκη για το Μέσο Μισθό Λονδίνου μέχρι την απέλαση εννιά συναδέλφων, και την καθημερινή αόρατη εργασία των καθαριστών.

22:00
Φοιτητικές Ταινίες
Σκηνοθεσία: Dorothea Braun. 30' (Ιταλία)

Brenner/Brennero: ένα αρχαίο χωριό σε ένα αρχαίο μονοπάτι ανάμεσα σε βορρά και νότο συμβολίζει με την γεωγραφία του τις αντίθετες επιθυμίες εκείνων που είναι περαστικοί και εκείνων που αναγκάζονται να μείνουν. Ανάμεσα σε ένα υπερμέγεθες εμπορικό κέντρο, δασώδη βουνά και ανεμοδαρμένους αυτοκινητόδρομους, το συρρικνωμένο, χαμένο χωριό στο αόρατο σύνορο ανάμεσα στην Ιταλία και την Αυστρία μοιάζει να αντιμετωπίζει αιωνίως την αλλαγή και  το φευγαλέο. Αυτή η έντονη επιρροή της αλλαγής, η βία της γύρω φύσης και οι περαστικοί διαμορφώνουν διαρκώς την αύρα του παραλόγου και της θλίψης που έχει το μέρος.

23:30
Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά
Σκηνοθεσία: Thanassis Papakostas. 11' (Ελλάδα)

«Το Ρεμπέτικο» είναι μια παραγωγή του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού, που δημιουργήθηκε για την τεκμηρίωση του φακέλου υποψηφιότητας του μουσικού αυτού είδους στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO (Σύμβαση για την Προστασία της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, UNESCO, 2003). Αποτελεί μία σύντομη περιήγηση στον τρόπο με τον οποίο το ρεμπέτικο, έναν αιώνα μετά την πρώτη του εμφάνιση, παραμένει δημοφιλές εντός και εκτός ελληνικών συνόρων, με ιδιαίτερη απήχηση στη νεολαία και επιχειρεί να σκιαγραφήσει την διάδοσή του μέσα από την προφορική παράδοση, από τους τελευταίους εκπροσώπους της προηγούμενης γενιάς στους νέους μουσικούς, αλλά και τη συστηματική διδασκαλία του σε ωδεία, μουσικές σχολές και πανεπιστήμια.

23:30
Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά
Σκηνοθεσία: Quino Piñero. 69' (Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία, Αιθιοπία)

«Ήταν μια εποχή, η αρχή ενός νέου οράματος», λέει ο Amha Eshete, ο πρώτος Αιθίοπας μουσικός παραγωγός στις μέρες του Swingin’ Addis. Οι κυκλοφορίες άλμπουμ που έχουν περάσει τα σύνορα της Αιθιοπίας είναι βασικά ηχογραφήσεις του ’50 μέχρι την δεκαετία του ’80, όμως η σύγχρονη μουσική σκηνή από το Addis παραμένει, εκτός μερικών εξαιρέσεων, άγνωστη στον υπόλοιπο κόσμο. Ξεσαλώνει το Αντίς όπως έκανε παλιά; Η μουσική στο Αντίς είαι παρούσα σε δράσεις και ήχους που απλώνονται σε διαφορετικούς χώρους ως έκφραση της καθημερινής αστικής ζωής και των διαδικασιών της μεταμόρφωσης και προσαρμογής στην πόλη. Το «Νέες Φωνές σε Παλιό Λουλούδι» εξερευνά την ζωτικότητα της μουσικής που κοιτά στην πολυπλοκότητα της πόλης και των ανθρώπων της. Περιπλανώμενη σε τυχαίες ώρες στο αστικό τοπίο του σύγχρονου Αντίς Αμπέμπα, η ταινία αυτή διαμορφώνεται από μουσικές συναντήσεις και διαλόγους με τους κατοίκους της πόλης.

26/11Σάββατο
16:00
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Iva Radivojevic. 73' (Η.Π.Α., Cyprus)

Μια μελέτη σε πέντε μέρη, το «Evaporating Borders» παρουσιάζει μια σειρά από βινιέτες ποιητικά καθοδηγημένες από την περιέργεια και τους προσωπικούς στοχασμούς της σκηνοθέτη. Μέσα από τους ανθρώπους που συναντά στην πορεία, η ταινία εξετάζει την εμπειρία αιτητών ασύλου στην Κύπρο: το αίτημα ενός ακτιβιστή της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης απορρίπτεται μέσα σε 15 λεπτά˙ νεοναζί φονταμενταλιστές κυκλοφορούν στους δρόμους και επιτίθενται σε μουσουλμάνους μετανάστες˙ ακτιβιστές και ακαδημαϊκοί διοργανώνουν μία αντιφασιστική διαμαρτυρία και συγκρούονται με τους νεοναζί˙ 195 μετανάστες πνίγονται στη Μεσόγειο. Μετανάστρια στη Κύπρο με καταγωγή από την Γιουγκοσλαβία, η σκηνοθέτης διερευνά τις συνέπειες των μεγάλης κλίμακας μεταναστεύσεων πάνω στην ιδέα της εθνικής ταυτότητας σε ένα από τα ευκολότερα σημεία πρόσβασης στο Φρούριο Ευρώπη, συνυφαίνοντας τις θεματικές της μετανάστευσης, της ανοχής, της ταυτότητας και του ανήκειν.

17:30
Summer School
Σκηνοθεσία: Stefani Giakoumatou, Merve Cagsirli, Joukje Krol. ()

Το Πάρκο Φλοίσβου βρίσκεται σε απόσταση έξι χιλιομέτρων από το κέντρο της Αθήνας, κοντά στην θάλασσα. Το πάρκο είναι ένα μοναδικό τοπίο της Αθήνας χάρη στην τοποθεσία και την ποικιλία των επισκεπτών και των δραστηριοτήτων. Όμως η περιοχή αλλάζει δραματικά – το πάρκο είναι μια σημαντική και ελεύθερη περιοχή εν μέσω δημόσιων πρότζεκτ ακινήτων. Μέσα στην ταινία, οι διάφορες δυναμικές του Πάρκου Φλοίσβου γίνονται ορατές. Τρεις κεντρικοί χαρακτήρες μιλούν για το τι σημαίνει για αυτούς το πάρκο και τις αλλαγές που βιώνει. Πώς νιώθουν για το πάρκο οι κάτοικοι και οι επισκέπτες; Ποια ήταν η κατάσταση του πάρκου τα προηγούμενα χρόνια; Μπορούν να υπάρχουν σύνορα σε έναν δημόσιο χώρο;

17:30
Summer School
Σκηνοθεσία: Eirini Katsenou, Vera Van Rossum, Lore Janssens. ()

Στα σύνορα του Γκάζι, οκτώ γυναίκες έχουν φτιάξει ένα καφέ-μπαρ που είναι ανοιχτό σε όλους και δεν έχει ιεραρχίες. Αντιμέτωπες με οικονομικές απογοητεύσεις, οι γυναίκες δημιούργησαν την Beaver Collectiva το 2013. Ο χώρος όχι μόνο παρέχει οικονομική ασφάλεια για εκείνες, αλλά και ένας ασφαλές μέρος για όσους «πέφτουν εκτός της όποιας κανονικότητας». Ιδιοκτήτες, πελάτες και χώρος αλληλλεπιδρούν για να δημιουργήσουν μια αίσθηση οικειότητας που επιτρέπει σε όλους να νιώθουν ότι «ανήκουν». Η ταινία είναι ένα πορτρέτο των γυναικών του Beaver και του αξιοπρόσεκτου χώρου που δημιούργησαν. Η ιστορία τους έχει να κάνει με την οικονομική επισφάλεια, την ιδιοκτησία και τον ακτιβισμό στη σύγχρονη Ελλάδα.

17:30
Summer School
Σκηνοθεσία: Neoklis Mantas, Maaike Van Nus, Sergio Romo-Herrero. ()

Από το 1886, η Βαρβάκειος αγορά είναι η κεντρική αγορά της Αθήνας, ανάμεσα στην Ομόνοια και το Μοναστηράκι. Θεωρείται το Στομάχι της Αθήνας, ικανή να απεικονίσει την ποιότητα ζωής των κατοίκων της. Η ταινία επικεντρώνεται στην ανθρωπολογία των αισθήσεων και τις διαδράσεις που προκύπτουν κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της Αγοράς το καλοκαίρι. Η ταινία είναι επίσης μια απόπειρα να οπτικοποιηθεί η αισθητηριακή εμπειρία των ανθρώπων που δουλεύουν, ψωνίζουν και τρώνε στη Βαρβάκειο τον Ιούλιο του 2016, όταν ο καύσωνας και η κρίση μπορούν να υπαινιχθούν.

17:30
Summer School
Σκηνοθεσία: Filippos Papazoglou, Laura Stauth, Ezli Suitela. ()

Ο Μιχάλης δουλεύει στον δρόμο πουλώντας το περιοδικό ΣΧΕΔΙΑ και ζει σε ένα καταφύγιο με φίλους. Αυτό δεν είναι το πορτρέτο ενός άνδρα. Αυτό είναι το «πορτρέτο» της ζωής του, της ρουτίνας του. Η κατανόηση της ρουτίνας του μας δίνει τη δυνατότητα να έρθουμε σε επαφή με ανθρώπους που ίσως παραβλέπουμε συχνά, όσο περπατούμε. Οι αγώνες τους δεν έχουν να κάνουν μόνο με το φαγητό τους ή την ανάγκη για ένα σπίτι, αλλά και την ανάγκη τους να μην νιώθουν παραμελημένοι – την επιθυμία τους να είναι μέλος μιας κοινότητας και να μην νιώθουν εξοστρακισμένοι. Είναι τα μάτια και τα αυτιά μιας πόλης, αν και οι άνθρωποι τείνουν να τους αγνοούν. Ο Μιχάλης μας μίλησε για τα συναισθήματά του, την ζωή του και την άποψή του για τον κόσμο. Η ταινία αυτή δεν είναι η βιογραφία ενός άνδρα, αλλά μια «βιογραφία» μιας πόλης μέσα από μια διαφορετική ματιά, εκεί που το ελάχιστο είναι το σπίτι σου.

17:30
Summer School
Σκηνοθεσία: Constantinos Diamantis, Renate Klijnstra, Brittte Van Meurs. ()

Η σκηνή της ταινίας είναι η γραμμή 1, η παλαιότερη γραμμή μετρό στην Αθήνα, ενεργή από το 1901. Η γραμμή πηγαίνει από τον Πειραιά ως την Κηφισιά και πάλι πίσω σε περίπου 60 λεπτά. Το να παίρνεις το μετρό είναι μια καθημερινή εμπειρία που αλλάζει ανά άνθρωπο, ανά ρουτίνα, ανά ώρα της μέρας. Η καθημερινή ζωή στην δημόσια συγκοινωνία είναι μια ολόκληρη πόλη εν κινήσει, κουβαλά την κοινωνική προσωπικότητα της πόλης που μιλά μέσα από το μετρό.

17:30
Summer School
Σκηνοθεσία: Konstantinos Tsaras, Yagmur Kocak, Leopold Helbich. ()

Στις 22 Μαΐου του 2016, ακτιβιστές και πρόσφυγες κατέλαβαν το εγκαταλελειμμένο ξενοδοχείο City Plaza στο κέντρο της Αθήνας. Σαν αντίδραση ενάντια στην συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας, που πέρασε ακριβώς ένα μήνα πριν, εγκαθίδρυσαν μια κοινότητα στην οποία οι πρόσφυγες μπορούν να οργανωθούν μόνοι τους. Το City Plaza τώρα είναι το σπίτι πάνω από 400 ατόμων, οι περισσότεροι από τους οποίους είναι εγκλωβισμένοι σε μια πολιτική ενδιάμεση κατάσταση εξαιτίας της συμφωνίας του Δουβλίνου και της Ε.Ε. με την Τουρκία. Το City Plaza δεν συνεργάζεται με το κράτος ή τις ΜΚΟ. Ο στόχος της κοινότητας είναι να δώσει ένα παράδειγμα στις αρχές για το πώς μια βασική δημοκρατική οργάνωση μπορεί να λειτουργήσει σε ένα μη-ιεραρχικό επίπεδο.

18:45
Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά
Σκηνοθεσία: Christian Suhr, Ton Otto. 59' (Αυστραλία, Δανία, Papua New Guinea)

Ο Soanin Kilangit είναι αποφασισμένος να ενώσει τους ανθρώπους και να προσελκύσει διεθνή τουρισμό μέσα από την αναβίωση του πολιτισμού στο νησί Μπαλούαν στον Νότιο Ειρηνικό. Οργανώνει το μεγαλύτερο πολιτιστικό φεστιβάλ που έχει γίνει ποτέ στο νησί, αλλά κάποιοι παραδοσιακοί ηγέτες ισχυρίζονται ότι το Μπαλούαν δεν είχε ποτέ πολιτισμό και ότι ο πολιτισμός έρχεται από τους λευκούς και τώρα καταστρέφει την παλιά τους παράδοση. Άλλοι, όμως, υποδέχονται το φεστιβάλ ως μια ευπρόσδεκτη ευκαιρία να επαναστατήσουν ενάντια σε «70 χρόνια πολιτιστικής καταπίεσης» από τον Χριστιανισμό. Μια μάχη να ορίσουν το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της κουλτούρας του Μπαλούαν ξεσπάει υπό τους ήχους των βροντερών ρυθμών των τυμπάνων.

18:45
Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά
Σκηνοθεσία: E. Douglas Lewis, Patsy Asch, Timothy Asch. 45' (Αυστραλία)

Οι άνθρωποι της περιοχής Tana ‘Ai της Ινδονησίας ζουν σε επτά τελετουργικούς τομείς, από τους οποίους το Wai Brama είναι το μεγαλύτερο και παλαιότερο. Οι άνθρωποι του Wai Brama είναι καλλιεργητές, κυνηγοί και συλλέκτες που, αντίθετα με τους γείτονές τους, έχουν διατηρήσει το παραδοσιακό τους τελετουργικό και κοινωνικό σύστημα. Το «A Celebration of Origins», γυρισμένο το 1980, απεικονίζει τον πρώτο εορτασμό των τελετουργικών αυτών από το 1960. Τα τελετουργικά αυτά, που απαιτούν την συμμετοχή ολόκληρης της κοινότητας, έχουν καθυστερήσει εξαιτίας της φτωχής συγκομιδής και των επιδημιών. Η ταινία επικεντρώνεται σε μια μικρή ομάδα των ηγετών των τελετουργικών που παλεύουν να κάνουν τον εορτασμό εν απουσία της Πηγής του Τομέα, του πνευματικού ηγέτη της κοινότητας, που πέθανε αφότου άρχισε το τελετουργικό.

21:00
Ειδικές Προβολές
Σκηνοθεσία: Alexandra Tilman. 38' (Γαλλία)

Από τον ενικό στον πληθυντικό, από ένα πατέρα στον γιο του, από ένα εργοστάσιο σε απολυμένους εργάτες, οι ρυθμοί διαφέρουν από εκείνους της δουλειάς του πατέρα ή της μουσικής του γιου. Η Χάβρη στην δεκαετία του ’90: η παρακμή κυριαρχεί στην αγορά εργασίας, η υπερβολή έρχεται από την τέκνο μουσική, τα ‘ελεύθερα πάρτι’ ξεφυτρώνουν σε κάθε εγκαταλελειμμένη τοποθεσία. Η ταινία αφηγείται την ιστορία του γιου ενός εργάτη χαλυβουργίας που έχει αποφασίσει να μην ακολουθήσει την πορεία του πατέρα του, αλλά να στραφεί στο μυστικό τέκνο κίνημα ‘Ελεύθερα Πάρτι’. Η ταινία, που έγινε στο πλαίσιο κοινωνιο-ανθρωπολογικής έρευνας, είναι ένα παράδειγμα του ανερχόμενου στη Γαλλία τομέα με το όνομα Filmic-Sociology.

22:00
Ειδικές Προβολές
Σκηνοθεσία: Robert Gardner. 90' (Η.Π.Α.)

Όταν κάποιος παρακολουθήσει το «Forest of Bliss» για πρώτη φορά, πιθανότατα θα συναντήσουν κάτι που έχει περιγραφεί ως μια έκπληξη για τις αισθήσεις και το νου. Η ταινία αυτή, που απεικονίζει μια μέρα στη ζωή της πόλης Varanasi, με επίκεντρο στην ιεροτελεστία και την θρησκεία σε μεγάλο βαθμό, παρέχει μια συναισθητική εμπειρία θέασης, που αποτελείται από πλάνα και ήχους της πόλης – αλλά δίχως διαλόγους, σχολιασμό ή αφήγηση κάθε είδους. Καμία άλλη ταινία στον σύγχρονο ανθρωπολογικό κόσμο έχει δημιουργήσει την ίδια απήχηση και συζήτηση όσο το «Forest of Bliss». Η ανταπόκριση της εποχής ήταν τεράστια – η ακαδημαϊκή συζήτηση έχει ευρέως αναζωογονήσει τον τομέα της οπτικής ανθρωπολογίας και η ίδια η ταινία είναι ουσιαστικά μία παραδειγματική αλλαγή στον εθνογραφικό κινηματογράφο και έχει εμπνεύσει πολλούς σκηνοθέτες, η δουλειά των οποίων διατρέχει διάφορα είδη και τομείς. Έχουν περάσει τριάντα χρόνια από το αριστούργημα του Gardner και πιστεύουμε ότι η ταινία δεν έχει χάσει τίποτα από την αισθητική της μεγαλοφυΐα ή την πνευματική της ρώμη. Αντίθετα, βλέποντας την δουλειά του υπό το φως της μεγάλης και ουσιαστικής επαγγελματικής μας εμπειρίας στο εθνογραφικό σινεμά, θεωρούμε ότι μόνο τώρα μπορούμε σωστά να αξιολογήσουμε και να αναγνωρίσουμε την τεράστια επιρροή που η ταινία είχε στην ιστορία του εθνογραφικού κινηματογράφου, την θεωρία της οπτικής ανθρωπολογίας και το ντοκιμαντέρ γενικότερα.

23:45
Φοιτητικές Ταινίες
Σκηνοθεσία: Ivan Golovnev. 25’ (Ρωσία)

Η ιστορία του εθνογραφικού σινεμά στη Ρωσία είναι γεμάτη από σπουδαία ονόματα, ηρωικές διαδρομές και κλασικές ταινίες. Οι πρωτοπόροι του είδους -ο εθνογράφος Vladimir Arsenyev και ο σκηνοθέτης Aleksandr Litvinov- δημιούργησαν μια σειρά ταινιών για τους λαούς της Άπω Ανατολής στις δεκαετίες του 1920 και του 1930 («Forest People», «Tumgu», «Chzou», κλπ.). Η «Χώρα των Udehe» γυρίστηκε στα ίδια μέρη με τις κινηματογραφικές αποστολές των Arsenyev και Litvinov 80 χρόνια αργότερα. Η ταινία αυτή, ως η σύγχρονη κινηματογραφική έρευνα του παραδοσιακού πολιτισμού των Udehe, μας φέρνει στον πνευματικό κόσμο της εθνοτικής κοινότητας/γηγενούς φυλή της Άπω Ανατολής της Ρωσίας. Σύμφωνα με την καταμέτρηση του 2010, ο πληθυσμός τους έπεσε στις 1.490 ψυχές…

23:45
Πανόραμα
Σκηνοθεσία: Κώστας Χρήτης. 26' (Ελλάδα)

Κατμαντού, Νεπάλ. Έξι μήνες πριν έναν καταστρεπτικό σεισμό, βλέπουμε ζώα και ανθρώπους εγκλωβισμένους στο αστικό τοπίο. Στους ίδιους δρόμους εκατοντάδες χιλιάδες θυσίες γίνονται στους Θεούς όσο πλησιάζει το θρησκευτικό φεστιβάλ του Dashain. Η θυσιαστήρια ροή αίματος σταματά στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο που «μορφώνει» τον πληθυσμό του ζωικού βασιλείου. Σε ένα βουδιστικό μοναστήρι, ένας μοναχός απαγγέλει το Long Life Sutra σε κατσίκες που επίτηδες διασώθηκαν από το μαχαίρι της θυσίας. Είναι μια προσευχή που θα βοηθήσει τα ζώα να πετύχουν μια ανώτερη, ανθρώπινη αναγέννηση στην επόμενη ζωή και τελικά απελευθέρωση από τη σαμσάρα.

27/11Κυριακή
16:45
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Ahmad Albakri. 5' (Cyprus, Palestine)

Ο σκηνοθέτης αφηγείται την προσωπική του ιστορία με στόχο τον ορισμό της ελευθερίας, μιας έννοιας που είναι ακόμη ασαφής για πάνω από τέσσερα εκατομμύρια Παλαιστινίους που ζουν υπό Ισραηλινή κατοχή. Η ιστορία προτάσσει μια σουρεαλιστική προσέγγιση αναδεικνύοντας τη Βόρεια Κύπρο ως παράδειγμα για να συνειδητοποιήσει κανείς πώς απλά περιβάλλοντα μπορούν πάντα να συνδέουν τους Παλαιστινίους με τους περιορισμούς της πραγματικότητάς τους. Είναι κυρίως μια προβολή της έντονης λαχτάρας για την παράκαμψη των περιορισμών της κατοχής και το σπάσιμο των χειροπεδών τους. Η άρθρωση αυτής της εγγενούς επιθυμίας για την διεκδίκηση μιας αίσθησης ελευθερίας για τους Παλαιστινίους προσομοιάζει στην εύρεση του χαμένου κομματιού στο παζλ της ελευθερίας, όπως είπε κάποτε ο Νέλσον Μαντέλα: «Ξέρουμε πολύ καλά ότι η ελευθερία μας είναι ελλιπής χωρίς την ελευθερία των Παλαιστινίων».

16:45
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Simon Bahceli. 22' (Ηνωμένο Βασίλειο, Cyprus)

Ακόμη και μετά από σαράντα χρόνια, οι Τουρκοκύπριοι πρόσφυγες αγωνίζονται να νιώσουν τη Μόρφου ως σπίτι τους. Η Didem, που γεννήθηκε μετά τον εθνικό διαχωρισμό, θέλει να επιστραφεί η πόλη στους πρώην Ελληνοκύπριους κατοίκους σαν δώρο ειρήνης. Άλλοι, όπως τον εθνικιστή δήμαρχο –με την τάση του για σημαίες και πρότζεκτ εκμοντερνισμού- ορκίζονται να την κρατήσουν για πάντα.

16:45
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Keti Papadima. 14' (Ηνωμένο Βασίλειο, Cyprus)

Το νερό κυλάει και σπάει ιερά καλούπια, μεταμορφώνει έναν οριοθετημένο χώρο σε έναν δια-θρησκευτικό ναό παρηγοριάς: καλωσορίσατε στην ‘Εκκλησία του Νερού’, μία μικροσκοπική χριστιανική εκκλησία στη Λεμεσό της Κύπρου, ευρέως γνωστή για το πηγάδι της. Γεμάτο με αυτό που πολλοί πιστεύουν ότι είναι ιερό νερό, έχει μετατραπεί σε μέρος για τελετουργίες και προσευχές, ιδίως για Βουδίστριες μετανάστριες. Η εκκλησία αντικατοπτρίζει τις λαχτάρες και επιθυμίες των πιστών της, και γίνεται ο σύνδεσμος ανάμεσα σε μια ηλικιωμένη Κύπρια που φροντίζει την εκκλησία και μία Βουδίστρια μετανάστρια, που μοιράζεται την προσωπική της ιστορία. Με φόντο το νερό, θρησκείες αναμιγνύονται και δημιουργούν νέα μορφώματα που ανταποκρίνονται στο οικείο και αγκαλιάζουν το υιοθετημένο.

16:45
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Xριστιάνα Πυρίσιη. 21' (Cyprus)

Το «Πελλοκοτζιάκαρες» είναι ένα ντοκιμαντέρ μικρού μήκους για μερικές ηλικιωμένες κυρίες από την Κύπρο και την συνήθειά τους να παίζουν χαρτιά μαζί μια φορά την εβδομάδα. Η ταινία παρατηρεί τις πέντε αυτές φίλες που διανύουν την όγδοη δεκαετία της ζωής τους, μπαίνοντας στην ένατη, καθώς συναντιούνται και παίζουν χαρτιά, ένα φαινόμενο που είναι συχνό στην Κύπρο και ιδιαίτερα την πόλη τους, τη Λεμεσό. Μέσα από ένα μόνο παιχνίδι, βλέπουμε την διάδραση μεταξύ τους και ακούμε τις σκέψεις τους σχετικά με τους λόγους για τους οποίους απέκτησαν αυτήν την συνήθεια. Η ταινία αγγίζει το ζήτημα της μεγάλης ηλικίας και το πώς αυτό βιώνεται από τις πρωταγωνίστριες της ταινίας, θίγοντας επίσης τη σημαντικότητα της φιλίας σε προχωρημένες ηλικίες.

16:45
Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα
Σκηνοθεσία: Stephanos Papadas. 28' (Cyprus)

Ο Στέφανος Παπαδάς (οπτικοακουστικός καλλιτέχνης), η Άντρη Τσιουτή (αρχιτέκτονας), ο Μιχάλης
Χαραλάμπους (εικαστικός) και ο Γιώργος Στυλιανού (οπτικοακουστικός καλλιτέχνης) συνεργάστηκαν για
τη δημιουργία του ντοκιμαντέρ «Αναμονές», στο οποίο εξετάζεται η κοινωνιολογική διάσταση των
σκουριασμένων ράβδων που ξεπροβάλλουν από τις ταράτσες των κυπριακών σπιτιών «για μελλοντική
χρήση». Αν και στην πλειοψηφία τους δεν εκπληρώνουν ποτέ τον αρχικό σκοπό για τον οποίο
προορίστηκαν, η ύπαρξή τους θεωρήθηκε πάντα δεδομένη με τέτοιο τρόπο που σήμερα περνούν
απαρατήρητες. Ο τεχνικός όρος αυτών των ράβδων, «αναμονές», οδηγεί σε ερωτήματα που σχετίζονται
με τους οικογενειακούς δεσμούς και σχέσεις στη μικρή κοινωνία της Κύπρου, όπου οι γονείς επιθυμούν
να εξασφαλίσουν ένα σπίτι για τα παιδιά τους πάνω από το δικό τους.

18.30
Εθνογραφικές Προσεγγίσεις των Κοινωνικών Ρόλων του Φύλου
Σκηνοθεσία: Luciana Kaplan. 96' (Μεξικό)

Μια ταινία για την Ευφροσίνα Κρους Μεντόζα, που γεννήθηκε σε μια μικρή γηγενή κοινότητα με βάση μια οροσειρά στη Οαχάκα του Μεξικό. Η Ευφροσίνα έβαλε υποψηφιότητα για δήμαρχος της κοινότητάς της το 2007, αλλά η νίκη της ακυρώθηκε επειδή είναι γυναίκα. Αυτό την οδηγεί στο να ξεκινήσει μια προσωπική αποστολή για την ισότητα των φύλων στις γηγενείς κοινότητες της Οαχάκα, αμφισβητώντας το παρόν σύστημα ως σύμβολο της πάλης για τα ζητήματα φύλου και τα κοινωνικά προβλήματα στην πολιτεία της. Η ταινία αυτή είναι το πορτρέτο του προσωπικού ταξιδιού και της κοινωνικής αφύπνισης της Ευφροσίνα, η οποία αλλάζει δραματικά όταν αποδέχεται μια επίσημη κυβερνητική θέση.

20.15
Φοιτητικές Ταινίες
Σκηνοθεσία: Sarah Franzen. 20' (Η.Π.Α.)

To «Πορτρέτο ενός Συνεταιρισμού» καταγράφει τις καθημερινές δραστηριότητες ενός από τους μακροβιότερους αγροτικούς συνεταιρισμούς Αφροαμερικανών, στο νότιο Μισσισσιππί των ΗΠΑ. Πατώντας στο μομέντουμ του κινήματος για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ο συνεταιρισμός αυτός δημιουργήθηκε έτσι ώστε οι αγρότες να μπορέσουν να εξασφαλίζουν καλύτερες τιμές συλλογικά και να ξεπερνούν τις φυλετικές διακρίσεις. Μέσα στα χρόνια, ο συνεταιρισμός έχει συντηρήσει πολλούς αγρότες, και βελτίωσε την πρόσβαση σε φαγητό και την οικονομική ανάπτυξη στην περιοχή. Όμως η επιβίωση του συνεταιρισμού είναι σε κίνδυνο, καθώς η οικογενενειακή γεωργία σταδιακά χάνει έδαφος απέναντι στην βιομηχανοποιημένη γεωργία, κάτι που ωθεί τις νεότερες γενιές να την εγκαταλείψουν. Το μικρού μήκους αυτό ντοκιμαντέρ είναι μια αισθητήρια απεικόνιση των πρακτικών και των δράσεων γύρω από τον συνεταιρισμό, εξερευνώντας το πώς και το γιατί οι αγρότες αυτοί διατηρούν τις αγροτικές παραδόσεις.

20.15
Φοιτητικές Ταινίες
Σκηνοθεσία: Aylin Kuryel. 30' (Ολλανδία, Τουρκία)

Η ταινία εξερευνά την διάχυση των εθνικιστικών ιδεών και φαντασιώσεων στις καθημερινές πρακτικές στην Τουρκία του τέλους της προηγούμενης δεκαετίας. Αποτελείται από συνεντεύξεις με ιδιοκτήτες καταστημάτων με προϊόντα που φέρουν εθνικά σύμβολα, τατουατζήδες και ανθρώπους που έχουν τατουάζ με εθνικά σύμβολα, ανθρώπους που μένουν γύρω από το άγαλμα του Ατατούρκ στη Σμύρνη και ανθρώπους που φορούν τη μάσκα του εθνικού ηγέτη. Διερευνά το πώς οι άνθρωποι ταυτίζονται με και επηρεάζονται από εικόνες του έθνους, κάτι που αναπόφευκτα εξελίσσεται σε μια ευρύτερη συζήτηση της πολιτικής και των προσωπικών ιστοριών. Τα παραδείγματα διαφορετικών ερμηνειών της εθνικής ταυτότητας, οι οποίες άλλοτε ανταγωνίζονται και άλλοτε αλληλοσυμπληρώνονται, αποτυπώνουν μια κάθε άλλο παρά ομογενή εικόνα του καθημερινού εθνικισμού στην Τουρκία των 2000s.

20.15
Φοιτητικές Ταινίες
Σκηνοθεσία: Ramona Sonderegger. 31' (Ελβετία)

Μανούλα, μαμά και μπαμπάς – μανούλα, μαμά και δωρητής σπέρματος. Η ταινία «Εκτεταμένη Οικογένεια» είναι μια ενδόμυχη ματιά στις ζωές δύο ομόφυλων οικογενειών, που βρήκαν τον τρόπο να δημιουργήσουν τις οικογένειές τους μέσα σε μια νομικά γκρίζα ζώνη στην Ελβετία. Η ελβετική νομοθεσία απαγορεύει στα ομόφυλα ζευγάρια την πρόσβαση στην υιοθεσία και την ιατρική για υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, άρα οι εν λόγω οικογένειες επίσημα δεν υπάρχουν. Παρόλ’ αυτά, σύμφωνα με εκτιμήσεις, υπάρχουν κάπου ανάμεσα στα 6 και 30 χιλιάδες παιδιά που ζουν σε οικογένειες ουράνιου τόξου σε όλη τη χώρα. Συμπεριλαμβάνοντας όλα τα διαφορετικά μέλη των οικογενειών, η ταινία δείχνει το πώς διαμορφώνονται οι σχέσεις ανάμεσά τους και τι είδους δυσκολίες εμφανίζονται όταν ξαφνικά και οι δύο σύντροφοι έχουν την δυνατότητα να συλλάβουν ένα παιδί.

21:45
Πανόραμα
Σκηνοθεσία: Inês Ponte. 35' (Ηνωμένο Βασίλειο, Πορτογαλία, Angola)

Η ταινία είναι ένα πορτρέτο της καθημερινής ζωής μιας οικογένειας σε μια αγροτική φάρμα στο Namibe της Ανγκόλα, και συγκεκριμένα στο ορεινό χωριό του Katuwo. Μέσα από το αίτημα της σκηνοθέτιδος προς την οικοδέσποινά της, Madukilaxi, να φτιάξει μία κούκλα, η ταινία θίγει μια διττή αντίληψη της εργασίας που λαμβάνει χώρα στην εποχή ξηρασίας: την από κοινού δημιουργία της κούκλας και το να βγάζεις τα προς το ζην. Η Lipuleni, η μικρή κόρη της Madukilaxi, τις ακολουθεί στην διπλή αυτή εργασία και οι τρεις τους γιορτάζουν την προσπάθειά τους με μια γιορτή.

21:45
Πανόραμα
Σκηνοθεσία: João Graça, Fábio Ribeiro. 74' (Mozambique)

Τα κτίρια φυτρώνουν στο έδαφος, οι δρόμοι τρέφονται από τις γειτονιές, τα σκονισμένα στενά πλημμυρίζουν από το νερό της βροχής, οι άνθρωποι απομακρύνονται όλο και περισσότερο – όλα στο όνομα της προόδου. Το Maputo είναι μια νεαρή αφρικανική πόλη που αναδύεται με τους φρενήρεις ρυθμούς της παγκόσμιας οικονομικής ζήτησης. Κάποιοι λένε ότι δεν κάνει για όλους. Άνθρωποι από διαφορετικά υπόβαθρα μάς καλωσορίζουν στις γειτονιές τους και μας βοηθούν να δούμε το πραγματικό Maputo. Ανάμεσά τους είναι και ο Nhez, ένας επίδοξος σούπερσταρ ράπερ που ζει στις φτωχογειτονιές και περιμένει την ευκαιρία του να λάμψει. «Ο σώζων εαυτόν σωθήτω».

Media

ethnofestmedia

Download Media

Save

Save

Save

Save

Save

Παράλληλες εκδηλώσεις

23/11Τετάρτη
24/11Πέμπτη
09:00
Σχολική προβολή

Πιλοτική εκπαιδευτική δράση με προβολές επιλεγμένων εθνογραφικών ντοκιμαντέρ σε μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Νεότερου Πολιτιστικού Αποθέματος και Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

10:30
Σχολική προβολή

Πιλοτική εκπαιδευτική δράση με προβολές επιλεγμένων εθνογραφικών ντοκιμαντέρ σε μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Νεότερου Πολιτιστικού Αποθέματος και Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

25/11Παρασκευή
9:00
Σχολική προβολή

Πιλοτική εκπαιδευτική δράση με προβολές επιλεγμένων εθνογραφικών ντοκιμαντέρ σε μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Νεότερου Πολιτιστικού Αποθέματος και Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

10:30
Σχολική προβολή

Πιλοτική εκπαιδευτική δράση με προβολές επιλεγμένων εθνογραφικών ντοκιμαντέρ σε μαθητές πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Νεότερου Πολιτιστικού Αποθέματος και Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.

14:00
«Στην Άμπωτη» - ειδική προβολή για τους συμμετέχοντες στο masterclass

15:00
Masterclass με την Anna Grimshaw

17:00
Ειδική εκδήλωση για τον Peter Loizos

Εκδήλωση για τον Peter Loizos στο Σπίτι της Κύπρου (Ξενοφώντος 2Α, Αθήνα) σε συνεργασία με το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

26/11Σάββατο
11:00
Ημερίδα αφιερώματος «Στην Κύπρο με την Κινηματογραφική Κάμερα»

14:00
«Ρυθμοί» - ειδική προβολή για τους συμμετέχοντες στο masterclass με την Alexandra Tilman

14:45
Masterclass με την Alexandra Tilman

27/11Κυριακή

Χορηγοί

sponsors

Save

Save

Save

Save

Save

Save